Ver-talingen
ELF
In de voorbeeldoefening vertalen we wat je gedaan hebt naar een elf. Dit is een dichtvorm die in 1978 ontwikkeld is door de Taaldrukkers Frederice van Faassen en Jos van Hest. Meer over de geschiedenis van de elf lees je in 'Weten waar de woorden zijn'.

Een Elf - het woord zegt het al - is een dichtvorm in elf woorden. Zo gerangschikt dat het er als een gedicht uitziet op papier.

1e regel heeft 1 woord
2e regel heeft 2 woorden
3e regel heeft 3 woorden
4e regel heeft 4 woorden
5e regel heeft weer 1 woord

Het eerste woord kan een kleur zijn.
in de 2e regel vertel je iets meer over deze kleur.
in de 3e regel voeg je nog meer woorden toe over deze kleur.
in de 4e regel mag je een werkwoord zetten.
in de 5e regel mag er een omkering plaatsvinden of wordt een conclusie getrokken.

Voorbeeld uit 'Weten waar de woorden zijn':
Rood
de lippenstift
van mijn moeder
mag ik het ook?
mooi

Als je eenmaal ontdekt hebt hoe makkelijk je in 11 woorden weer kunt geven wat je voelt of wat je ontdekt hebt in je tekening, is dit een fijne manier om het een en ander onder woorden te brengen. Veel plezier bij het maken van je elven ...

HET VRIJE VERS
De titel zegt het al: in het vrije vers ben je vrij om de woorden op een door jou gekozen manier te rangschikken. Er zijn geen regels of wetten. Ook het aantal zinnen mag je zelf bepalen. Het mag rijmen maar dat hoeft absoluut niet ...

Mijn vrije vers bij de Vrije Mandala oefening:
Getallenreeksen
Zomergasten
Wiskunde en wetenschap
Zonder meten wil ik weten
wat dit doet met mij
kijk ik voel me vrij

ASSOCIATIEGEDICHT
Voor de volledige uitleg verwijs ik naar het boek 'Weten waar de woorden zijn' (zie boven).

Je kunt een associatiegedicht maken naar aanleiding van één woord. Je zet dat woord in het midden en
trekt vanuit dat woord lijntjes alle kanten op door er telkens woorden aan toe te voegen die op een bepaalde manier associëren. Een voorbeeld:

sfeervol ------------------------------------------------- pijnlijk
------- behaaglijk ------------------------- verwoesten -------
-------------- verwarmend -------- verslindend ---------------
------------------------------ VUUR ------------------------------
--------------- rustgevend ---------- verbindend --------------
-------- ruimte makend ------------------ liefdevol -----------
nieuwe plannen ----------------------------------- weer samen

Zo kun je eindeloos doorgaan; elk woord roept weer een nieuwe associatie op. Je gedicht maak je met de woorden die voor jou belangrijk zijn op het moment dat je met een bepaalde oefening bezig bent. Ik zou het volgende gedicht maken van bovenstaande woorden:

Sfeervol weer samen bij het vuur.
Er is ruimte gemaakt voor nieuwe plannen
Het vuur heeft ons liefdevol verbonden

Ik heb uit elke rij een paar woorden genomen, je kunt ook alle woorden uit één rij kiezen ...
Op deze bladzijde voeg ik telkens een nieuwe taalvorm toe,
zodra ik die in een tekenoefening gebruikt heb.
Vaak verwijs ik naar het boek 'Weten waar de woorden zijn' van Mariet Lems.
Dat is te bestellen bij haarzelf: marietlems@hotmail.com
Josée van der Staak - winkeltje
TRIOLET
Een triolet is de familie van een rondeel, wellicht zegt je dit niets zo! In 'Weten waar de woorden zijn' wordt perfect uitgelegd wat een rondeel is en waarom een triolet familie is van de rondeel.

Een triolet bestaat uit 8 regels, zet vast 1 tot en met 8 onder elkaar op je papier:
Achter de 1 zet je de plek waar je bent.
Achter de 2 wat je doet op die plek of wat er gebeurt op die plek.
Achter de 3 zet je wat je waarneemt met één van je zintuigen.
Achter de 4 zet je dezelfde zin als achter 1.
Achter de 5 zet je wat je waarneemt met een ander zintuig.
Achter de 6 zet je nog even niets.
Achter de 7 zet je hetzelfde als achter 1 en 4.
Achter de 8 mag je hetzelfde zetten als achter 2, maar je mag het ook en beetje veranderen.
Lees wat je geschreven hebt rustig door en vul als laatste regel 6 in. En sta versteld van je inzicht.

Voorbeeld:
1.
Aan het strand van Scheveningen (plek)
2.
Wandel ik langs de vloedlijn (ik doe iets)
3.
Ik hoor de wind in mijn oren (zintuig horen)
4.
Aan het strand van Scheveningen (regel 1 )
5.
Zie ik kinderen spelen in het zand (zintuig zien)
6. nog niet invullen
7.
Aan het strand van Scheveningen (regel 1 en 4 )
8.
Krijg ik spierpijn en voel me gelukkig
Als zesde regel vul ik in:
Ik denk terug aan mijn eigen kindertijd

HAIKU
Haiku is een vorm van Japanse dichtkunst, geschreven in drie regels met 17 lettergrepen waarvan:
de eerste regel 5, de tweede 7 en de derde weer 5 lettergrepen telt.
De natuur speelt hierbij vaak een rol.
Voor meer informatie en oefeningen zie 'Weten waar de woorden zijn' (zie boven).

Voorbeeld:
buiten wandelen
door weer en wind en regen
je voelt dat je leeft